Zakładanie osnowy – łańcuszek cz.2.

Dziś będziemy nadal przygotowywać osnowę do rozpoczęcia właściwego tkania. Mamy określoną ilości nitek. Teraz zajmiemy się wykonaniem łańcuszka,  który utrzymuje miedzy nimi równe odstępy.
Łańcuszek wykonywany jest z materiału z którego jest osnowa, czyli mało elastycznego sznurka lnianego lub bawełnianego.
Jakiej długości ma byś nić na łańcuszek jest to 4 długości szerokości tkaniny?
Jeśli np. mamy tkaninę o szerokości 30 cm to 4 x 30 = 120 cm
Składamy go na pół i postępujemy jak na załączonych zdjęciach.
lancuszek11. Powstała pętelkę prowadzimy pod dwiema pierwszymi nitkami.
lancuszek022. Przeciągamy pozostałą część sznurka.
lancuszek033. Mamy pierwsze „ogniwo” łańcuszka.

lancuszek20204. Sznurki przeciągamy pod każdą z nitek.

lancuszek0303

5. Robimy tak do końca szerokości tkaniny.
lancuszek046. Ważne!Tylko pierwsze i ostatnie 2 nitki przerabiamy razem. Są to linie brzegowe tkaniny i muszą być mocniejsze.

lancuszek05lancuszek06

Łańcuszek zakładamy po dwóch stronach na dole i u góry. Zakończyliśmy kolejny etap. Osnowa jest unieruchomiona i dzięki zamocowaniu zachowuje jednakową gęstość. Jeszcze jeden etap – krajka inaczej zwana fartuszkiem. Wkrótce zaczniemy wplatać właściwy wątek z wełny

lancuszek08Jeśli są jakieś przesunięcia korygujemy to patyczkiem.

 

Gobelin czy Arras

Tkaniny o wysokich walorach artystycznych przypominające obrazy najczęściej o motywach mitologicznych lub biblijnych nazywamy gobelinami lub arrasami.
Pojęcia te jednak różnią się i opisują ściśle określone rodzaje tkanin  .
Arras – to nazwa powstała od miasta w którym wytwarzano bogato dekorowany rodzaj tkanin. Wykonywano go przeważnie na wełnianej osnowie jednak do wełnianego wątku dodawano jedwabną oraz metalową: srebrną lub pozłacaną nić. Były to bardzo cenne i pracochłonne prace. Trafiały na królewski dwór do XVII w.
Drugi rodzaj pochodzi od nazwiska Gobelin, rodziny tkaczy, działających w XV wieku na południowo-wschodnich przedmieściach Paryża wzdłuż rzeki Bièvre.
Warsztaty ich zostały wykupione w 1601 roku przez króla Henryka IV. Sprowadził tam tkaczy flamandzkich. W 1607 wzniósł tam nowe budynki Za czasów Ludwika XIV minister Colbert wspierając rodzimy przemysł skupił tam różnego rodzaju warsztaty i stworzył Królewską Manufakturę Mebli Koronnych zwaną potocznie „Les Gobelins”. Przetrwała ona do dziś w niewiele zmienionym kształcie (znajduje się teraz w centrum XIII Dzielnicy). Nie miały już tak drogich dodatków ale były pod względem artystycznym „biedniejszym” krewnym arrasów. Tradycja nadal jest podtrzymywana.
basse_lisse-432
Produkuje się gobeliny
– na warsztatach pionowych (haute lisse), co zawsze było miejscową specjalnością.
– na warsztatach poziomych (basse lisse) od sprowadzenia w 1940 roku części zbombardowanej manufaktury w Beauvais,
– oraz dywany niegdysiejszej Manufaktury Savonnerie gobelins_atelier
Wszystkie tkaniny wykonywane są w tradycyjny sposób. Osoby pracujące w manufakturze muszą posiadać najwyższe umiejętności w tej dziedzinie.

Cała produkcja przeznaczona jest na potrzeby instytucji państwowych.
Dzisiejsza manufaktura Gobelinów to nie tylko muzeum tkanin i rzemiosła artystycznego, lecz instytucja pragnąca ożywiać tradycję tkactwa a przy okazji ukazywać bogactwo francuskiego majątku państwowego.

 

Zakładanie osnowy – wzornik cz.1

Chcąc rozpocząć naukę tkania powinniśmy poznać podstawowe rodzaje splotów. Nie wszystkie musimy użyć w jednej tkaninie. Znajomość ich pozwoli nam jednak w jak najlepszy sposób uzyskać zamierzone efekty. 
Pierwszym etapem w każdej tkaninie czy jest to tkanina unikatowa, czy warsztatowa jest (oprócz przygotowania projektu) przygotowanie i założenie osnowy.
Ponieważ zaczynamy od podstaw dziś opisze działania na małej ramce, na której później wykonamy „wzorniczek” .
Wystarczy nam niewielki obszar roboczy tkanina około 35 x 40 cm. 
Narzędzia:
ramka + listewka
materiał na osnowę – sznurek lniany
ramkatkacka2zaklosn1Jest wiele różnych sposobów nakładania osnowy. Tak samo jak istnienie wiele rodzajów samych ramek tkackich.
1. Z przygotowanymi już rowkami na osnowę. Ogranicza to jednak możliwość zmiany gęstości nitek w zależności od wymagań projektu. 
2. Ramki z wbitymi gwoźdźmi.

Osobiście nie jestem zwolenniczką tego rodzaju nasnucia.
Ja zaprezentuję prostą ramkę z 4 listewek drewnianych.
Podstawą jest jedynie to aby była połączona w stabilny sposób gdyż wbrew pozorom osnowa nałożona na nią ma pewne naprężenie. Dobrze jest szczególnie przy większych pracach zaznaczyć na ramce kilka punktów będących odnośnikami. Dają one pewności rozłożenia osnowy w równy sposób na obu przeciwnych listwach.
zaklosn2Kreski nanosimy ołówkiem, aby w następnej pracy można było je łatwo usunąć i wyznaczyć nowe.
Następnie przywiązujemy do ramki piątą listewkę. Umieszczamy ją około połowy  długości. Zastanawiasz się do czego ma służyć? Pomaga ona kontrolować napięcie osnowy.
zaklosn3Mamy już punkty i przymocowaną listewkę. Zawiązujemy sznurek mocnym węzłem. Przechodzimy do górnej listewki. przeprowadzamy sznurek od dołu do góry. Następnie dolna listewka …od dołu do góry i kolejny raz od dołu do góry itd………
Schemat przechodzenia osnowy przedstawiam na poniższych zdj.
zaklosn5 Od dolnego supełka do górnej listwy i prowadzimy sznurek od dołu do góry…..
zaklosn6następnie…… powracamy do dolnej listwy i znowu prowadzimy sznurek od dołu do góry.
I tak do uzyskania zamierzonej szerokości tkaniny. Cały czas kontrolujemy naprężenie nitek. Powinno być ono umiarkowane, nie za mocne i nie za lekkie. Dobrze nałożona osnowa zwłaszcza przy dużych formatach to kwestia praktyki tkaczki.
zalkosn7zaklosn8
Podczas nakładania musimy mieć na uwadze również motyw w naszym projekcie oraz grubość wątku. Przy bardziej skomplikowanych, mających więcej małych, precyzyjnych elementów, osnowa powinna mieć większą gęstość. Pamiętajmy jednak że wówczas wątek musi być cienki bo w innym wypadku tkanina będzie się falować. Ten techniczny błąd może być też efektem zbyt dużej gęstości. Wszystko wymaga wyczucia i doświadczenia. Z ciekawostek, arrasy miały 7- 8 nitek osnowy na 1 cm.
Podsumowując:
Ilość nitek osnowy na cm jej rodzaj i grubość zależy od:
– motywów w projekcie
– rodzaju i grubości wątku którego chcemy użyć w tkaninie.

Mamy za sobą pierwszy etap w nakładaniu osnowy. Kolejne czynności maja na celu wyrównanie odległości pomiędzy nitkami – wykonanie łańcuszka.

Podstawowe pojęcia i projekt

Tkanina artystyczna ma służyć przede wszystkim uzewnętrznieniu swoich przemyśleć twórczych. Obowiązują tu zasady podobne jak w malarstwie i innych sztukach plastycznych. Dawniej tkactwo związane było jedynie z formą płaską współcześnie spotykamy często również formy przestrzenne. Aby osiągnąć oczekiwany efekt i zostać dostrzeżonym musimy poświęcić czas na poznanie zasad i wyrobienie sobie nawyku świadomego doboru surowców do formy. W naszych wstępnych planowaniach powinniśmy zawsze starać się przemyśleć powiązania gotowej kompozycji z miejscem gdzie będzie ona docelowo prezentowana. Jednym słowem zharmonizuje się z otoczeniem. 
Pierwszym krokiem w naszej drodze  jest zawsze pomysł i przetworzenie go w projekt malarski, a następnie pomocniczy rysunek w skali 1:1 zwany kartonem, który jest wzorem cały czas towarzyszącym nam podczas tkania.Podpinamy go pod naszą ramkę lub poziomy warsztat . 
Konstrukcja tkaniny zawsze oparta jest na tej samej zasadzie. Przeplatania dwóch grup nitek. Pionowe nitki to – osnowa. Są one mocniejszym szkieletem dla całej pracy tkackiej. Oraz dowolne ozdobne nitki poziome czyli – wątek. Opasują one siebie w określonym porządku nazywanym splotem. Najprostszym elementem jak wiemy jest punkt. W tkaninie jest to jeden przerzut nitki wątku nad nitka osnowy i odwrotnie nitki osnowy nad nitką wątku. W tkaninie warsztatowej zamalowana kratka to nitka osnowy nad wątkiem pusta to wątek nad osnową. Tak tworzymy rysunek splotu. W technice kilimowej to także kratkówka na której nanosimy zgeometryzowany projekt. Najmniej rygorów i zarazem najwięcej swobody daje nam technika gobelinowa i dywanowa. Projekt nie musi uwzględniać każdego punktu jak w poprzednio wyszczególnionych.
Schemat budowy każdej tkaniny widzimy na rysunku poniżej. Jeden pełen przeplot nitki wątku wśród nitek osnowy nazywamy uwiązem. 

tkaninaschematok     uwiaz

Projektować można z reguły dowolnie: za  pomącą komputera, ręcznie, niekiedy nie mając skonkretyzowanego planu także improwizując. (Wszystkie sposoby przedstawione są na warsztatach). Największą swobodę daje nam jednak technika gobelinu, gdzie kompozycja nie różni się od projektu malarskiego. Trzymamy się ogólnych zasad kompozycji i doboru kolorów i szukajmy natchnienia. 

Przedstawię kolejne etapy przygotowania projektu tkaniny t technice gobelinu  na podstawie Ikony „Matki Boskiej Kazańskiej” . Zachęcam również do lektury związanej z obrazem.  realizacja1Przeszukiwałam wszystkie kopie obrazu odpowiadającego moim wyobrażeniom tematu.
mb_kazanska-mrealizacja2

                                                      Na tej podstawie namalowałam projekt tkaniny.
Jest to dla tkacza schemat  będący bazą do uzyskania określonej gamy kolorystycznej przy barwieniu wątku i przeniesienia ich w tkaninie.
Dokładność odtworzenia szczegółów zależy natomiast od rysunku podpiętego pod krosnem, w naszym przypadku będzie to rama pionowa.

W tym celu kratkujemy projekt i przenosimy na karton o rozmiarze gotowej tkaniny.
realizacja3